Chuông đồng Phật giáo thời Nguyễn là một di sản văn hóa quan trọng tại Việt Nam với giá trị nghệ thuật và thẩm mỹ độc đáo, phản ánh triết lý cũng như tinh thần Phật giáo của triều Nguyễn. Những bài minh văn trên thân chuông thể hiện tư tưởng về cái đẹp, ước nguyện về một cuộc sống bình an, sự hòa hợp và lòng từ bi. Những hoa văn họa tiết trên thân chuông không chỉ phản ánh trình độ kỹ thuật, kỹ xảo của nghệ nhân mà còn chứa đựng những triết lý sâu sắc, là nguồn cảm hứng để khám phá và tôn vinh giá trị văn hóa, giá trị nghệ thuật truyền thống. Bằng nỗ lực nghiên cứu, khảo sát, điền dã công phu, nhóm tác giả gồm Phan Lê Chung, Nguyễn Thị Hiền Lê, Lê Thị Thu Hương, Trần Văn Dũng, Nguyễn Thị Minh Phương đã cho ra mắt bạn đọc cuốn sách này, nằm trong dự án nghiên cứu về hệ thống trang trí trên chuông chùa tại miền Trung Việt Nam. Thông qua những nội dung được thể hiện trong cuốn sách đã phần nào cho thấy được giá trị văn hóa mỹ thuật ở mảng đề tài Phật giáo với những chủ đề mang tính biểu tượng, kết hợp đa dạng với các đồ án trang trí đã tạo nên điểm nhấn tiêu biểu trong dòng chảy văn hóa mỹ thuật Việt. Đây là một cuốn sách hữu ích cho nghiên cứu văn hóa nghệ thuật, cho công tác bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa Phật giáo nói riêng và giá trị văn hóa Việt Nam nói chung.

PHỦ ĐỆ XỨ HUẾ - VÀNG SON MỘT THUỞ (Công trình nghiên cứu), Trần Văn Dũng, Nxb. Khoa học Xã hội, 2025.

Miệt mài nghiên cứu về phủ đệ trong nhiều năm, cuối năm 2025, nhà nghiên cứu Trần Văn Dũng đã ra mắt bạn đọc công trình sách Phủ đệ xứ Huế - vàng son một thuở, dày hơn 500 trang, nghiên cứu khá toàn diện về phủ đệ triều Nguyễn ở Huế. Kết cấu cuốn sách gồm 5 chương với bố cục chặt chẽ, tác giả đã có những khám phá thú vị về quá trình hình thành và phát triển của phủ đệ từ danh xưng cho tới các nhân tố dẫn đến sự ra đời, các giai đoạn hình thành, vị trí phân bố của mỗi phủ đệ (Chương 1); phân tích đặc điểm kiến trúc, kết cấu, nghệ thuật trang trí, không gian sinh hoạt và các nghi lễ của phủ đệ (Chương 2); cơ cấu tổ chức và đời sống phía sau cánh cửa phủ đệ (Chương 3); qua đó tác giả chỉ rõ những sự biến đổi của phủ đệ triều Nguyễn trong bối cảnh đô thị hóa (Chương 4); để rồi đưa ra những giải pháp bảo tồn và phát huy giá trị phủ đệ (Chương 5). Phủ đệ xứ Huế là loại hình kiến trúc đặc sắc, là di sản văn hóa sống động, là thành tố quan trọng trong chỉnh thể đô thị di sản Huế. Dù có những thay đổi theo thời gian, phủ đệ xứ Huế vẫn là nơi lưu giữ giá trị quý báu về lịch sử, kiến trúc, nghệ thuật, vì vậy cần được tiếp tục nghiên cứu, bảo tồn và phát huy trong bối cảnh đương đại. Phủ đệ xứ Huế - Vàng son một thuở là nguồn tài liệu quý, chứa nhiều thông tin hữu ích cho giới nghiên cứu và bạn đọc.

Đ.T.N
(TCSH60SDB/03-2026)