Tác giả trẻ Lê Vi Thủy đã có hành trình sáng tác với 8 đầu sách gồm cả thơ và văn xuôi, như Gió nghiêng về phía ngược chiều; Trăng treo đầu núi; Sương mờ biên giới. Mới nhất, chị xuất bản tiểu thuyết đầu tay Những đường thẳng song song, dày 200 trang, được xây dựng theo thứ tự với 13 chương, lối viết giản dị, mang sắc màu trinh thám. Đề tài khai thác của Lê Vi Thủy trong tiểu thuyết này là câu chuyện về một nhân vật đối diện với sự khủng hoảng về tâm lý và đời sống tinh thần, trở thành động cơ để sa lầy vào tội lỗi. Tiểu thuyết Những đường thẳng song song đồng thời còn mang đến ý nghĩa như đã được nhận định, “phác họa về những nỗ lực không ngừng của lực lượng công an trong cuộc đấu tranh phá án liên quan đến các đối tượng tội phạm có vấn đề về tâm lý”. Những đường thẳng song song của Lê Vi Thủy đã đạt giải tại Cuộc thi viết tiểu thuyết, truyện và ký về đề tài “Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống” lần thứ V (2022 - 2025).

HUẾ VỚI TRỊNH CÔNG SƠN, Nguyễn Đắc Xuân - Lê Hoài Linh (biên soạn, tuyển chọn), Nxb. Hội Nhà văn, 2026.

Cuốn sách Huế với Trịnh Công Sơn được nhà nghiên cứu văn hóa Nguyễn Đắc Xuân và cộng sự Lê Hoài Linh dày công sưu tầm gần 100 bài viết theo cấu trúc từ phần I - XI với các đề mục đặt tên bằng cách mượn ca từ của Trịnh để ấn định từng giai đoạn cuộc đời và sự gắn kết nhiều cây bút quen thuộc ở Huế qua nhiều thế hệ, từng dành nhiều tình cảm với Trịnh Công Sơn, khẳng định tài năng của người nghệ sỹ vốn được yêu mến rộng rãi, với những câu chuyện độc đáo từ nhiều góc nhìn, trải nghiệm về sự kết nối đặc biệt của ông với Huế. Ngoài ra, góp mặt trong ấn phẩm là những người bạn thuở ấu thơ, những thân hữu với nhạc sỹ lúc đương thời, những người từng tham gia phong trào đô thị, các trí thức của Huế. Điểm thú vị trong tập sách, chính Trịnh Công Sơn cũng là một tác giả với các bài viết: “Diễm của những ngày xưa”, hay “Nam Thạch Hãn những ngày đầu tháng ba” và “Thư gửi Ngô Kha…”. Một “tác giả” lạ khác đồng hành trong tập sách, đó là trí tuệ nhân tạo Chat GPT, góp phần khơi mở thêm góc nhìn về Trịnh bằng những ý tưởng về “Mối quan hệ giữa vũ trụ với nhạc sĩ Trịnh Công Sơn”, “Có thể xem nhạc sĩ Trịnh Công Sơn là một danh nhân văn hóa thế giới được không?”. Trong ấn phẩm Huế với Trịnh Công Sơn còn có những hình ảnh tư liệu quý ở phần cuối tập sách như một cách gợi nhắc những ký ức sống động của người nhạc sĩ tài hoa từng được Google Doodles vinh danh vào sinh nhật lần thứ 80.

QUY CHIẾU TRONG TIẾNG VIỆT: TỪ KHÔNG GIAN ĐẾN THỜI GIAN (Sách chuyên khảo), Lê Thị Cẩm Vân, Nxb. Đại học Huế, 2025.

Sau nhiều năm nghiên cứu về không gian, thời gian trong tiếng Việt từ cách tiếp cận của Ngôn ngữ học tri nhận, năm 2025, tiến sĩ Lê Thị Cẩm Vân cho ra mắt chuyên khảo Quy chiếu trong tiếng Việt: Từ không gian đến thời gian. Sách chia làm 2 phần, Phần I: Khung quy chiếu: Từ lý thuyết đến thực tiễn tiếng Việt, với 3 chương, tập trung giới thiệu lý thuyết khung quy chiếu và ứng dụng hệ lý thuyết này vào nghiên cứu tiếng Việt, tác giả đưa người đọc đi từ quy chiếu không gian đến quy chiếu thời gian thông qua những phân tích rất cụ thể, sâu sắc, mạch lạc và logic. Phần II: Từ không gian đến thời gian: Đặc điểm ngữ nghĩa, ngữ pháp, quy chiếu và phối cảnh của một số từ tiếng Việt, 3 chương của phần II đi vào phân tích các đặc điểm ngữ pháp, ngữ nghĩa, quy chiếu và phối cảnh chuyển động của các từ lùi, sang, qua, tới, đến vốn thuộc phạm trù không gian như là cơ sở để phân tích các quá trình tỏa tia và sự đồ chiếu của chúng sang phạm trù thời gian. Cuốn sách là quá trình nghiên cứu nghiêm túc, bền bỉ của tác giả, cung cấp cho người đọc và người nghiên cứu những tri thức mới mẻ về Ngôn ngữ học tri nhận.

NGƯỜI CẦM BÚT VỚI HUẾ MÌNH (Tuyển tập), Nguyễn Đắc Xuân, Nxb. Hồng Đức, 2025.

Nhà báo, nhà nghiên cứu lịch sử - văn hóa Huế Nguyễn Đắc Xuân có một gia tài đồ sộ với khoảng 90 cuốn sách gồm văn, thơ, nghiên cứu lịch sử, văn hóa, v.v. Ấn phẩm Người cầm bút với Huế mình, được thực hiện khi tác giả bước vào tuổi 88, lưu lại cho thế hệ nối tiếp một nguồn tài liệu quý báu về lịch sử, văn hóa Huế, dày 344 trang, trình bày công phu với hàng nghìn bức ảnh được chú thích chi tiết. Sách được kết cấu thành 10 phần, tái hiện toàn diện cuộc đời và sự nghiệp của tác giả, từ thời niên thiếu, những năm tháng kháng chiến đến giai đoạn nghiên cứu chuyên sâu. Phần 1 - Quê hương, tuổi thơ và gia đình; Phần 2 - Ba năm tranh đấu và chín năm kháng chiến; Phần 3 - Người cầm bút xứ Huế; Phần 4 - Đường vào nghiên cứu triều Nguyễn và Huế xưa; Phần 5 - Với hậu duệ các đời vua cuối triều Nguyễn; Phần 6 - Nhớ ơn thầy và bạn; Phần 7 - Tri âm tri kỷ; Phần 8 - Những người đi qua đời tôi; Phần 9 - Tủ sách Gác Thọ Lộc; Phần 10 - Nguyễn Đắc Xuân - Tác phẩm chính. Đặc biệt, cuốn sách với nhiều bài viết, tài liệu quý và nhiều hình ảnh về Bác Hồ khi ở Huế, di tích lịch sử là ngôi nhà số 112 đường Mai Thúc Loan và làng Dương Nỗ - nơi Bác Hồ từng sống thuở ấu thơ; về chân dung nhiều văn nghệ sĩ và học giả lớn mà tác giả từng gắn bó như Thiền sư Thích Nhất Hạnh, nhạc sĩ Trịnh Công Sơn, nhạc sĩ Phạm Duy, họa sỹ Đinh Cường, nhà Dân tộc Nhạc học Trần Văn Khê; về hồi ký chiến tranh Việt Nam từ nhiều phía; về Phong trào đấu tranh ở đô thị.

B.K - Đ.T.N
(TCSH447/05-2026)