Chúng tôi rất vui mừng nhân dịp Đại hội Văn nghệ Thừa Thiên - Huế lần thứ VII này được gặp mặt đông đảo bạn bè cũ mới, những người đã gắn bó đời mình với cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc mấy chục năm qua, và với sự nghiệp đổi mới hôm nay. Được thấy các chị các anh quây quần bên nhau, người đã già yếu, người đang son trẻ, ai nấy đều đã và đang vượt qua những khó khăn trong đời sống riêng tư và trong sáng tạo nghệ thuật; trong ánh mắt các chị các anh ánh lên niềm tin yêu thầm lặng bền bỉ - tin yêu cuộc sống và tin yêu lẫn nhau -, chúng tôi cảm thấy được khích lệ rất nhiều.

Bởi vì nếu không có lòng tin và tình thương yêu thì làm sao có thể tập hợp được gần hai trăm rưỡi hội viên thuộc 6 chuyên ngành trong Hội Văn nghệ T.T.Huế, và đạt được những thành tựu đáng kể trong hoạt động sáng tạo như Báo cáo của BCH Hội đã nêu lên. Tôi chỉ xin trích một vài dòng trong bản báo cáo: "... số tiểu thuyết, truyện ngắn, truyện dịch, kịch bản mới, nghiên cứu... “tồn đọng” không có đầu ra, ở TT-Huế mấy năm qua con số lên đến gần 40 tập"... Điều đó nói lên nhiệt tình sáng tạo của các cây bút TT-Huế, đồng thời nhắc nhở trách nhiệm của các cơ quan quản lý ở tỉnh và T.W, trong đó có Hội Nhà văn chúng tôi, tìm các biện pháp khắc phục cái điều nghịch lý này. Có như vậy mới khuyến khích được các nhà văn hào hứng viết tiếp. Tất nhiên phải tính đến chất lượng các tác phẩm khi in ra, và việc tuyển chọn, biên tập là rất cần thiết.

Tôi xin phép không nói nhiều về vai trò quan trọng về văn hóa của T.T.Huế đối với cả nước. Tỉnh ta là đất cố đô văn hiến, là nơi giàu có vô tận về trữ lượng tinh thần và sự tích cách mạng của Đảng bộ và nhân dân tỉnh - Bình Trị Thiên trước kia, Thừa Thiên - Huế hôm nay - qua hai cuộc kháng chiến và trong đấu tranh cho sự nghiệp đổi mới. Dải đất này, nhân dân này cho phép văn nghệ sĩ chúng ta khai thác không bao giờ cạn những giá trị văn hóa cần thiết cho hành trang của dân tộc ta tiến vào thế kỷ 21. Vấn đề nằm ở chỗ: liệu tài năng, tấm lòng và công phu lao động nghệ thuật của mỗi chúng ta đã tương xứng hay chưa? Chúng ta đã cố gắng tự nâng mình lên hằng ngày để gánh vác được trách nhiệm sáng tạo hay chưa? Tất nhiên, rất cần có sự hỗ trợ của Đảng và Nhà nước về các chính sách khuyến khích sáng tác.

Thưa các anh, các chị.

Phương châm của Đại hội này đặt lên hàng đầu hai chữ đoàn kết thật có ý nghĩa hiện thực. Chúng ta mỗi người mỗi nết, mỗi người mỗi tật. Chúng ta sống rất tình cảm, nhưng dễ cảm tính và định kiến. Do vậy, nên thường xuyên có sự gặp gỡ, đối thoại, tìm những sự tương đồng ở nhau, giúp nhau loại bỏ những hiểu lầm không đáng có. Văn nghệ sĩ thường có cá tính mạnh mẽ, nhưng xin đừng ép người khác cứ phải giống mình. Nghiêm khắc với bản thân, bao dung và chân tình với bạn, chúng ta có thể giúp đỡ lẫn nhau nhiều hơn nữa.

Còn một vấn đề khác là đoàn kết giữa các thế hệ. Đâu đó có người nêu lên việc "bàn giao thế hệ" và "xung đột thế hệ". Ta có câu: "Tre già, măng mọc". Nhưng búp măng chẳng bao giờ mọc từ nơi đất chẳng có gì, mà măng nảy nở từ những khóm tre già có rễ cắm sâu trong lòng đất. Măng non bao giờ cũng mọc xen kẽ với tre tơ, tre bánh tẻ và tre già, hình thành cả một lũy tre xanh tốt và vững chắc năm này qua năm khác. Đó là bài học mà quần thể thực vật dạy cho con người về mối quan hệ giữa cá nhân và cộng đồng. Không có cái gọi là "bàn giao thế hệ", mà chỉ có sự nối tiếp, xen kẽ không ngừng giữa các thế hệ, tôn trọng nhau, giúp đỡ nhau, nương tựa nhau, cùng đóng góp cho sự phát triển của đất nước...

12-4-94
V.T.N
(TCSH63/05-1994)

---------------------
(*) Đầu đề của chúng tôi - TCSH