1. Bác Hồ và những mùa xuân cách mạng

Trong bài nói chuyện tại Lễ kỷ niệm 30 năm Ngày thành lập Ðảng vào năm 1960, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định mục tiêu xuyên suốt của Đảng là: “Ðảng ta là đạo đức, là văn minh/ Là thống nhất, độc lập, là hòa bình ấm no”. Tết Nguyên đán 1963, Người vui mừng nói: “Dưới chế độ xã hội chủ nghĩa của chúng ta, mọi người đoàn kết, phấn khởi mừng xuân”.

Trong tác phẩm “Đường Kách mệnh” (1927), Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhận định “thực dân Pháp xâm lược và đô hộ đất nước ta”¹. Nhà thơ Nguyễn Đình Thi trong bài thơ “Đất nước” (1948) đã viết về đời sống cùng cực của nhân dân ta dưới ách áp bức của thực dân Pháp: “Bát cơm chan đầy nước mắt/ Bay còn giằng khỏi miệng ta”. Trong hành trình bôn ba tìm đường cứu nước trong 30 năm (1911 - 1941), đi qua 3 đại dương, 4 châu lục, 28 quốc gia, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nếm trải những mùa đông khắc nghiệt: “Có nhớ chăng hỡi gió rét thành Ba Lê/ Một viên gạch hồng, Bác chống lại cả một mùa băng giá/ Và sương mù thành Luân Đôn, ngươi có nhớ/ Giọt mồ hôi Người nhỏ giữa đêm khuya?” (Người đi tìm hình của nước, Chế Lan Viên). Nhưng Người đều vượt qua, đã “Tự khuyên mình”: “Nếu không có cảnh đông tàn/ Thì đâu có cảnh huy hoàng ngày xuân/ Nghĩ mình trong bước gian truân/ Gian nan rèn luyện tinh thần thêm hăng”.

Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng nói một cách giản dị, dễ hiểu: “Chủ nghĩa xã hội trước hết là làm cho nhân dân lao động thoát nạn bần cùng, làm cho mọi người có công ăn việc làm, được ấm no và sống một cuộc đời hạnh phúc.”² Mùa xuân năm 1930, Đảng Cộng sản Việt Nam được Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập, lãnh đạo và rèn luyện. Đảng ra đời đã gánh vác sứ mệnh lịch sử lãnh đạo cách mạng. Kể từ đó, đúng như đánh giá của Chủ tịch Hồ Chí Minh nhân dịp kỷ niệm 30 năm thành lập Đảng vào năm 1960, rằng: “Từ ngày mới ra đời, Đảng ta liền giương cao ngọn cờ cách mạng, đoàn kết và lãnh đạo toàn dân ta tiến lên đấu tranh giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp”.

Mùa xuân năm 1941, Bác Hồ về nước trực tiếp lãnh đạo phong trào cách mạng Việt Nam. Từ ngày 8/2/1941, Người ở và làm việc tại hang Cốc Bó ở xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng. Tại đây, Người đã đặt tên cho núi Phja Tào là núi Các Mác và con suối Khuổi Mịn là suối Lênin. Trên một chiếc bàn đá, Người đã dịch cuốn Lịch sử Đảng Cộng sản Liên Xô để làm tài liệu hoạt động cho cách mạng Việt Nam. Những điều này thể hiện tư tưởng, mục tiêu, đường lối và niềm tin của Người vào thắng lợi của cách mạng Việt Nam theo con đường của chủ nghĩa Mác - Lênin và Cách mạng xã hội chủ nghĩa Tháng Mười Nga năm 1917. Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 đến từ sự chuẩn bị lâu dài, chu đáo, kỹ lưỡng về lực lượng chính trị, lực lượng vũ trang, căn cứ địa cách mạng cũng như sự sáng tạo, tài tình trong việc tạo thời cơ, nắm vững thời cơ để khởi nghĩa giành chính quyền trong cả nước. Nói về Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhận định: “Thắng lợi ấy đã đưa dân tộc Việt Nam bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên độc lập tự do và chủ nghĩa xã hội”³.

Tết Độc lập đầu tiên của dân tộc ta (1946) sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, trong bài thơ chúc mừng một tờ báo đăng trong số Tết, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết: “Tết này mới thực Tết dân ta/ Mấy chữ chào mừng báo Quốc gia/ Độc lập đầy vơi ba chén rượu/ Tự do vàng đỏ một rừng hoa/ Mọi nhà vui đón Xuân dân chủ/ Cả nước hoan nghênh phúc Cộng hòa” (Mừng báo Quốc gia).

Sau khi kháng chiến chống thực dân Pháp thắng lợi (1954) thì đế quốc Mỹ tiến hành chiến tranh xâm lược nước ta. Miền Bắc được hoàn toàn giải phóng, miền Nam còn tạm thời nằm dưới quyền kiểm soát của Mỹ và chính quyền tay sai Sài Gòn. Căn cứ đặc điểm tình hình đất nước, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III của Đảng (1960) đề ra đường lối chung cho cách mạng Việt Nam: Đẩy mạnh cách mạng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc đồng thời đẩy mạnh cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở miền Nam nhằm xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh.

Tổng kết 30 năm lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III của Đảng (1960) nêu lên những bài học kinh nghiệm lớn và khẳng định: Sự lãnh đạo của Đảng là điều kiện cơ bản quyết định mọi thắng lợi của nhân dân ta. Mùa xuân năm 1968, quân dân ta tổng tiến công và nổi dậy chống Mỹ và chính quyền tay sai Sài Gòn, buộc chúng phải xuống thang chiến tranh xâm lược và ngồi vào bàn đàm phán.

Mùa xuân năm 1969, khi kẻ thù còn âm mưu chia cắt lâu dài hai miền Nam - Bắc, Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng khẳng định về mùa xuân Thống Nhất của đất nước sẽ là mùa xuân vui nhất của dân tộc ta. Và ước nguyện đó của Người đã được thực hiện trong đại thắng mùa Xuân năm 1975: “Tiến lên! Chiến sĩ, đồng bào/ Bắc Nam sum họp, xuân nào vui hơn!” (Thơ chúc Tết 1969). Trước những yêu cầu mới của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng (1986) đã đề ra đường lối đổi mới, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trên con đường quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. Tiếp đó, Đảng đã từng bước hoàn thiện, cụ thể hóa đường lối đổi mới mà nội dung cơ bản, cốt lõi được thể hiện trong Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (Cương lĩnh năm 1991 và Cương lĩnh bổ sung, phát triển năm 2011) và các văn kiện quan trọng của Đảng qua các kỳ Đại hội.

Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (Bổ sung, phát triển năm 2011) của Đảng ta đã nêu rõ những đặc trưng của mô hình xã hội chủ nghĩa mà nhân dân ta xây dựng. Đó là một xã hội: Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh; do nhân dân làm chủ; có nền kinh tế phát triển cao dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại và quan hệ sản xuất tiến bộ phù hợp; có nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; con người có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, có điều kiện phát triển toàn diện; các dân tộc trong cộng đồng Việt Nam bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng và giúp nhau cùng phát triển.

Ngày nay, những đổi mới, cải cách tập trung vào bốn đột phá: Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết 59-NQ/TW ngày 24/1/2025 của Bộ Chính trị về “Hội nhập quốc tế trong tình hình mới”; Nghị quyết số 66-NQ/TW về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Trong bài viết “Rạng rỡ Việt Nam” nhân dịp kỷ niệm 95 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930 - 3/2/2025), Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh: “Sứ mệnh của Đảng hiện nay là phải lãnh đạo, đưa đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển, kỷ nguyên giàu mạnh, xây dựng thành công nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa, dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, sánh vai với các cường quốc năm châu; bảo đảm mọi người dân đều có cuộc sống ấm no, hạnh phúc, được hỗ trợ phát triển, làm giàu; đóng góp ngày càng nhiều cho hòa bình, ổn định, phát triển của khu vực và thế giới, vì hạnh phúc của nhân loại và văn minh toàn cầu. Ưu tiên hàng đầu là thực hiện thắng lợi các mục tiêu chiến lược đến năm 2030, Việt Nam trở thành nước đang phát triển, có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045 trở thành nước xã hội chủ nghĩa phát triển, có thu nhập cao.”⁴

Trong bài viết “Bác vẫn cùng chúng cháu hành quân” nhân kỷ niệm 135 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2025), Tổng Bí thư Tô Lâm đã khẳng định: “Học tập Bác, toàn Đảng, toàn dân ta càng nêu cao ý chí tự lực tự cường, khát vọng vươn lên, đổi mới sáng tạo để đưa đất nước tiến nhanh, tiến mạnh trên con đường công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Chính tinh thần dám nghĩ, dám làm, hết lòng vì nước vì dân của Bác đã và đang truyền lửa cho thế hệ hôm nay quyết tâm thực hiện những mục tiêu, khát vọng lớn, đưa Việt Nam trở thành nước phát triển hùng cường trong tương lai”⁵.

Dưới sự lãnh đạo của Đảng, nước ta đã giành được những thắng lợi to lớn, có ý nghĩa lịch sử và toàn diện trên các mặt chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh, quốc phòng, đối ngoại... Những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử và toàn diện của đất nước dưới sự lãnh đạo của Đảng đã khẳng định con đường đi lên chủ nghĩa xã hội của nước ta là phù hợp với quy luật khách quan, với thực tiễn Việt Nam và xu thế phát triển của thời đại.

2. Đất nước thêm xanh tươi với “Tết trồng cây”

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh rất quan tâm đến việc bảo vệ môi trường sống cho nhân dân. Trong bài: “Tết trồng cây”, đăng trên báo Nhân Dân số 2082 ra ngày 28/11/1959, Người kêu gọi: “Việc này tốn kém ít mà lợi ích rất nhiều... Nước ta phong cảnh sẽ ngày càng tươi đẹp, khí hậu điều hòa hơn, cây gỗ đầy đủ hơn. Điều đó sẽ góp phần quan trọng vào việc cải thiện đời sống của nhân dân ta...”. Đối với Người, trồng cây không chỉ là lợi ích kinh tế trước mắt mà còn là mùa xuân vững bền của đất nước, của dân tộc. 

Trong bài nói chuyện với đại biểu thanh niên vào mùa xuân năm 1961 (ngày 5/2/1961) tại vườn hoa Thanh niên Công viên Thống nhất, Bác Hồ chia sẻ: “Nếu mỗi cháu thanh niên một năm trồng 3 cây chăm sóc thật tốt, thì tám triệu thanh niên miền Bắc sẽ trồng được 24 triệu cây. Năm năm liền, các cháu sẽ trồng được 120 triệu cây”.

Hưởng ứng lời kêu gọi trồng cây, bảo vệ cây, góp phần bảo vệ môi trường của Chủ tịch Hồ Chí Minh, các tầng lớp nhân dân đã tham gia tích cực và tạo thành một phong trào sâu rộng. Sau 5 năm (1960 - 1965), toàn miền Bắc đã trồng được hơn 575 triệu cây các loại, trong đó có hơn 200 triệu cây trồng ven biển bảo vệ đê. Đồng thời, xuất hiện nhiều cá nhân, tập thể điển hình về phong trào trồng cây như: Hợp tác xã Lạc Trung, Ngọc Long, Vĩnh Quang; các tỉnh Vĩnh Phúc, Phú Thọ, Thái Bình, Thanh Hóa, Nghệ An... phong trào dần dần lan tỏa rộng khắp và mang lại nhiều ý nghĩa thiết thực cho cuộc sống của con người. Để kịp thời động viên, khuyến khích những cá nhân, tập thể có thành tích trong phong trào trồng cây, khi đọc báo trung ương và địa phương, thấy có những tin, bài viết về những gương người tốt, việc tốt về trồng cây, Bác Hồ đánh dấu lại và thưởng huy hiệu của Người cho những cá nhân có thành tích trồng cây xuất sắc.

Bà Katherine Muller - Marin, Trưởng đại diện Văn phòng Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hiệp Quốc (UNESCO) tại Việt Nam trong Lễ Kỷ niệm 120 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh vào năm 2010 đã nhận định: “Với tầm nhìn xa rộng của mình, Người đã nhận thấy trước ý nghĩa quan trọng của việc bảo vệ môi trường và tăng cường mối quan hệ hòa hợp giữa con người và thiên nhiên vì sự phát triển bền vững của quốc gia. Người ủng hộ sự cần thiết phải chống thiên tai, duy trì và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên cùng môi trường sinh thái, và nhấn mạnh tầm quan trọng của việc trồng rừng, làm thủy lợi và cải thiện chất đất. Người khuyến khích nhân dân trồng thật nhiều cây”.

“Tết trồng cây” làm cho đất nước Việt Nam “càng ngày càng xuân” như lời dạy Chủ tịch Hồ Chí Minh.

N.V.T
(TCSH443/01-2026)

----------------------
¹ Hồ Chí Minh: Toàn tập, tập 2, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2000, tr. 262.
² Hồ Chí Minh: Toàn tập, tập 10, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011,  tr. 17.
³ Hồ Chí Minh: Toàn tập, tập 6, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, tr. 629.
⁴ GS. TS. Tô Lâm (Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam), “Rạng rỡ Việt Nam”, Tạp chí Cộng sản điện tử, cập nhật lúc 14:00 ngày 2/2/2025.
⁵ GS. TS. Tô Lâm (Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam), “Bác vẫn cùng chúng cháu hành quân”, Tạp chí Cộng sản điện tử, cập nhật lúc 15:00 ngày 18/5/2025.